Saygı Üzerine
Saygı insan ontolojisinin en temel özelliğidir. Varoluşa saygı, bilgiye ve hakikate saygı, ortak faydaya ve iyiye saygı olarak üç boyutta ortaya çıkan yönelim insandaki değer duygusunun tezahürüdür. Bir üst ve alt kabul etme durumundan beslenir.
Bu yüzden saygılı ve saygısız insan yoktur Her insanda saygı vardır… Ancak insanın değeri saygı verdiklerinin değeriyle alakalıdır. İnsanın Kemali, yüceliği neye saygı duyup neye saygı duymadığının uzantısıdır.
Varlık zincirinde , cansız bilinen maddeden bitkiye, bitkiden hayvana, hayvandan insana, insandan Tanrıya doğru bir değer hiyerarşisi söz konusudur.
O halde insanın kendinden aşağı olan şeye saygı duyması; onu hayatının merkezinde en üste oturtması aslında kendinin değersizliğinin ilanı, kendi varoluşunun inkarıdır..
Kendinden üstte olana saygı eşyada, insanda, bilgide daima üstün olanı tercih etmeyi gerektirir..
Çünkü eşya da, insan da, hakikat de değerini ve gücünü varlık zincirinin en üstündeki mutlak kemal’den alır. “Yaratılanı severiz yaradandan dolayı” ifadesinin anlamı da budur .
İlkel dönemlerde ortaya çıktığı söylenen doğaya tapma ve insanın doğayla kurduğu ilişki de hiçbir zaman maddi bir ilişki değildir. Yani ilkel denilen öncel insan aslında ağaca yönelirken, güneşe; aya yönelirken daima ona Tanrısal özellikler yüklemiştir. Yani maddeye anlam ve değer katan manevi boyut olmuştur. Sosyologların ve antropologların öncel toplulukların dinleri olarak gördüğü Animizm, Naturizm ve Totemizm de yüceliğin doğada, ruhta ve toplumsal hiyerarşide yerini ifade etmektedir.
Bunun doğruluğu yanlışlığını tartışmıyorum elbette..
İşte insanın yüce bildiği, üste tuttuğu; yani saygı duyduğu, hayatının merkezine oturttuğu şeyler insanın aziz mi, zelil mi olduğunu ele veren en önemli göstergedir..
Bu böyle olduğuna göre, başkasının size saygı duyup duymadığını problem etmektense kendinizde saygı duyulacak meziyetlerin olup olmadığını problem etmek daha sahih bir tutum olacaktır..
Size saygı duyanların ve saygı duymayanlar arasındaki fark sizin kalitenizle doğru orantılıdır…
