Batı Asya’ya Karşı Savaş ve Aramızdaki Yabancı

Dünya, İran İslam Cumhuriyeti’ne ve Lübnan’a karşı yürütülen ölümcül bir savaşın dile getirilemeyen dehşetlerine tanıklık etmektedir. Ancak artık açıkça görülmektedir ki, bu yılın Ocak ayından beri hazırlandığı bildirilen Batı Asya’ya yönelik bu doğrudan saldırı, Batı açısından —askerî, ekonomik ve siyasî bakımdan— hızla destansı bir yenilgiye dönüşmektedir. Yenilgiyle yüz yüze kalan İsrail ve Batı, buna karşılık olarak saldırılarını özellikle sivil nüfuslara yoğunlaştırmış ve açıkça ilan edilen amaçları doğrultusunda her iki ülkeyi de çökertip parçalamaya yönelmiştir. Bu taktik ne kadar gayri ahlâkî olursa olsun, İran’ın Batı’ya (ABD, İngiltere ve Fransa) ve Filistin’deki Siyonist yerleşim yapısına korkunç zararlar verme kapasitesi üzerinde hiçbir etkisi olmamıştır. 15 Mart itibarıyla (ve İran’ın 51. füze saldırı dalgası sonrasında), İran ABD’yi Batı Asya’dan çıkarmayı ve verilen zararlar için tazminat talep etmeyi hedeflediğini ifade etmiştir. İsrail’deki benzeri görülmemiş sansüre rağmen, oradan gelen haberler artan bir korku ve panik duygusuna işaret etmektedir.

Bu dramatik gelişmeler karşısında biz akademisyenlerin yapması gereken, en iyi bildiğimiz şeyi yapmaktır. Kamusal sorumluluğumuz gazetecilerin sorumluluğuyla aynı değildir.

Gerçekten de, bu gelişmelerin bölge ve insanlık açısından sonuçları nelerdir? Bunları modern tarih bağlamında nasıl anlamalıyız? Çünkü ortada tarihsel boyut kazanmış gelişmeler olduğu tartışmasızdır. Bu eşsiz anı perspektife yerleştirmeden önce, 12 Mart’a kadar Batı’nın uğradığı kayıpların büyüklüğüne dair oldukça genel bir özet sunmak istiyorum. Zira birçok okuyucu, bu kadar kısa sürede Batı’nın başına ne geldiğini merak etmektedir.

Aylar boyunca Batılı ve Batı’da yetişmiş yorumcular, düşünce kuruluşu “uzmanları” ve propagandistler, İran’ın ve Batı Asya’daki Direniş’in 2025 Haziran savaşından sonra “ciddi biçimde zayıfladığı” yönünde kamuoylarını şartlandırmışlardı. Oysa gerçek bundan tamamen farklıydı. İran neredeyse anında şaşırtıcı derecede güçlü bir karşı saldırı başlattı ve bu saldırı her geçen gün yoğunlaşmaktadır.

Bu karşı saldırı, İran’ın en başta Lideri İmam Ali Hamaney’i kaybetmiş olmasına rağmen gerçekleşmiştir. Yaşlı, normal yürüyemeyecek durumda olmasına rağmen görev yerinde kalmakta ısrar eden Hamaney’in, Hz. Peygamber’in torunu Hüseyin’in izinden giderek hayatını bilinçli biçimde feda ettiği artık bilinmektedir. Buna karşılık İran halkı, Washington’daki tuhaf karakterler ve dinî fanatiklerin ürpertici çığlıklarını bastıran güçlü ve yekpare bir sesle sahneye çıkmıştır. Filistin’deki Siyonist yerleşim yapısı, ABD’deki Evanjelik Dispensasyonalistlerle birlikte, sözde “Armageddon” için —bir başka İncilî yanılsama olarak— açıkça dua etmektedir.

Bu aşamada yalnızca ekonomik sonuçlar bile Batı açısından o denli ağırdır ki, adeta bir orman yangını başlamış ve yoluna çıkan her şeyi hızla tüketmektedir. Pratik anlamda, ABD’nin Basra Körfezi’ndeki varlığı savaşın daha ilk aşamalarında büyük ölçüde tasfiye edilmiştir; aşağıda bunu açıklayacağım. ABD askerî personeli ve diğer görevliler İran’ın saldırılarından kaçınmak için şehir içlerine karışmak zorunda kalmıştır. Bu aşamadan sonra İran, Batı Asya’daki Siyonist yerleşim yapısını tamamen ortadan kaldırmaya ya da onu kendi kendini dağıtmak zorunda kalacağı bir zayıflık noktasına indirmeye doğru ilerlemektedir. Açıkça görülmektedir ki, dengeler birkaç gün içinde tamamen tersine dönmüştür. Nitekim uzmanlar, ABD’nin dünya çapında kurduğu ittifak ağının çözülmeye başladığını gözlemlemektedir.

Son olarak, bu saldırı Ramazan ayının ortasında gerçekleşmiştir; üstelik İran’ın ABD ile, on yıldan daha önce JCPOA (nükleer anlaşma) ile çözülmüş meseleler üzerine iyi niyetli müzakereler yürüttüğü bir dönemde ikinci kez saldırıya uğraması söz konusudur. Bununla birlikte, İran’da ölenler yalnızca Müslümanlar değildir. Lübnan’daki Naṣârâ (Doğu Hristiyanları) da kitlesel biçimde hayatlarını kaybetmektedir; her ne kadar bazı Marunîlerin Evanjelizme geçerek şehirlerinin yıkımını izlerken açıkça ABD’den yana tavır aldığı görülse de.

İnsanlığa Yabancı Bir Figür

Batı Asya’da serbest bırakılan bu barbarlığı bir kenara koyarsak, biz akademisyenler bu tarihsel olaylara nasıl yaklaşmalıyız? Bunu, aramızdaki “Yabancı”yı tanımadan yapmak gerçekten mümkün müdür? Bu Yabancı, modern dönemin büyük bölümünde dünyada serbestçe dolaşmıştır. Bu süreçte erdemi kötülüğe, kötülüğü ise bir tüketim ürününe dönüştürmüştür. Bugün ise kendi güçsüzlüğünün farkında olmasına rağmen, kaybettiği sömürgeci ihtişamı geri getirme hırsıyla her yerde kaos üretmektedir.

Batı toplumunun içinde —dünya üzerindeki geniş etkisini bir kenara bırakırsak— bu Yabancı, kimi zaman dünyayı kurtardığını iddia eden bir Silikon Vadisi transhümanist teorisyeni olarak, kimi zaman ise açıkça soykırımcı bir yerleşim yapısıyla ticaret yapan obur ve ahlâksız bir figür olarak karşımıza çıkar. Onun daha pek çok yüzü vardır: bir gün huysuz bir muhafazakâr, ertesi gün omurgasız bir liberal ya da reformcu olabilir. “Dünya tarihi” anlayışı —açık bir kendine tapınma biçimi olarak— onun gelişinden önce değerli hiçbir şeyin var olmadığını iddia etmesine imkân tanır. Yerel bir kültürel sapmayı evrensel bir hakikat gibi şişiren bu tuhaf narsist, insanlığı kendi suretinde yeniden inşa etmeye çalışmaktadır. Oysa onu doğuran ve onun içinde geliştiği toplum, ahlâkçı propagandistlerin hâkimiyeti altında, gözlerimizin önünde derin bir çürümenin içine sürüklenmektedir.

Sayısız yazar —tarihçiler, siyaset bilimciler, sosyal psikologlar ve filozoflar— bu narsistik kişilik hakkında uzun zamandır uyarılarda bulunmaktadır. Dünya şimdiye kadar bu figürden sağ çıkmayı başarmıştır; muhtemelen bunun sebebi, bu Yabancı’nın müdahalesinden önce, gelişmiş medenî hayatın temellerinin zaten dünyanın her yerinde atılmış ve büyük meyveler vermiş olmasıdır. Bununla birlikte, insanlığın üzerinde yükseldiği medeniyetin esas sütunlarını kuran, İslam dünyasının ortaya koyduğu yeni medeniyet bileşimi olmuştur. Bugün insanların sıradan kabul ettiği bilim, sosyal bilim ve felsefenin ana temelleri İslam dünyasında atılmıştır. Böylesi bir bilgi düzeyi, Batı’nın kısa ve düzensiz yolculuğunda pazarladığı materyalist hayaller değil, “hikmet” gerektirmiştir.

Açıktır ki modern dünya tek bir aktörün değil, birçok farklı unsurun ürünüdür. Dünya, insanlığın tamamına aittir; insanlığın küçük bir kesimine değil. “Batı medeniyeti” gibi bir fikrin kendisi artık taşınamaz derecede gülünç görünmektedir. Bu fikir modern bir icattır; iddia edildiği gibi Antik Yunan’a uzanan bir sürekliliğe sahip değildir. Belki de insanlığın ortak medeniyetini yeniden inşa etme zamanı gelmiştir.

Sözünü ettiğim bu “Yabancı”, gözlerimizin önünde çöken Batı projesini temsil eden bir kişilik imgesidir; çürümüş kökleri olan bir ağaç gibi yıkılmaktadır. Bu proje hiçbir rakibe ya da muhalefete tahammül etmez. Dünyayı, kendisine yaptığı gibi, zorla tek biçimli hale getirmeye çalışmıştır. Şimdi ise yeniden, tarihinin başından beri izlerini taşıyan soykırımcı eylemlere geri dönmüştür.

İslam felsefesinde (ʿilm al-ḥikma) ve irfanda, insan suretindeki bir yabancının “hakikati” (ḥaqīqa) ğarīb olarak adlandırılır. Ancak ğayriyyet (başkalık), Batı söyleminde melankolik bir üslupla ifade edilen “yabancılaşma” ile aynı şey değildir. Bu ayrımı açıkça yapmak gerekir; aksi takdirde Batılı entelektüellerin ve ideologların ahlâkçı histerisine yeniden sürükleniriz.

İslam felsefesinde paradoksal biçimde ğayriyyet ilahî bir rahmet olarak görülür. Neden? Çünkü bu durum, bilinçli bir isyanla Tanrı’dan kopuş dışında, umutsuzluk ya da kendine acıma ile ilişkili değildir. Tanrı’dan ayrılık hali, yani ğurbet (ghurba), farklı anlamlar taşır. Bunlardan biri varoluşsaldır: hiçbir yaratılmış varlık Tanrı ile özdeş değildir; buna rağmen Tanrı tektir. Bu durumda bir başka bakış açısı, Tanrı’nın tevhidi doğrultusunda O’nunla yeniden uzlaşmayı gündeme getirir. Bu birlik hâlini ifade etmek için farklı kavramlar kullanılmıştır: örneğin Âşık ile Maşuk ilişkisi gibi. İslam hikmet geleneğinde Tanrı hakkında konuşma bu iki boyut üzerinden temellenir ve buradan başka bir kavrama geçilir: Tanrı’nın “gizli hazinesi” (kanz), yani Tanrı’nın mahlûkat düzeyinde kendini açığa vurduğu kaynak.

Buna göre Tanrı, insanı kendi hakiki kaynağına, yani Kendisine yönelmeye çağırır. Bu çağrı, insanın Tanrı karşısındaki onuru ve hakkı üzerinden; insanın diğer insanlarla ilişkisi üzerinden vb. gerçekleşir. Tüm bunlar Kur’an, hadis ve haberlerde açıkça ifade edilmiş ve farklı derecelerde temellendirilmiştir. İslam’daki düşünce geleneğini canlı tutan da bu kaynaklardır; çünkü bunlar yalnızca soyut ilkeler ya da mantıksal çıkarımlar değildir, insanın anlayabileceği doğal bir dil içinde ifade edilmiş hakikatlerdir.

Dolayısıyla insan, başkalığı sayesinde Tanrı’ya yönelir; tam da bu başkalık üzerinden. Bu yöneliş aynı zamanda bize verilmiş başka bir rahmeti de gösterir: varlığımızın, bizi sürekli olarak Sevgili’ye döndürebilen tüm yetileri. Bu durum, insanın Rabbi ile ilişkisi içinde saklı olan “hazinelere” dair söylemle ilgilidir. Tarihsel olarak ise başka bir “hazine”den de söz edilebilir: İslam düşüncesinin on dört yüzyıl boyunca dünyaya kazandırdığı birikim.

Bugün gelinen noktada, bu birikimden yeniden güç ve enerji almak, üstelik bunu Batı müdahalesi olmaksızın gerçekleştirmek ve dünyayı yeniden inşa etmek mümkün görünmektedir. Şükür ki her sağlıklı insan geleneği benzer ilahî unsurlar taşır. İnsanlığın, zamanın derinliklerinde başlayan uzun yolculuğuna yeniden koyulduğunu düşünmeden edemiyorum. Artık çok kutuplu yeni bir dünyaya girmiş bulunuyoruz. Karanlık bulutlar dağılmaya başlamaktadır. İnsanlık treninin ilerlediğini görüyorum. Onu durdurmaya çalışanların ise akıbeti öngörülebilir olmuştur; bu süreç Batı’yı, gençliğimde asla hayal edemeyeceğim biçimlerde tüketmektedir.

Savaş Üzerine Güncelleme

İran’a karşı yürütülen savaşta Batı ve İsrail’in şimdiye kadar uğradığı kayıplara dair çok kısa bir özet sunayım.

Bildiklerimiz kadarıyla İran’ın gerçekleştirdiği askerî operasyonlar, Basra Körfezi’ndeki 17’den fazla ABD üssünü (çoğunluğunu) etkisiz hale getirmiştir. Ayrıca Körfez’den Arap petrol üretimi ve ihracatı da durdurulmuştur. ABD’nin bu üsleri kurması onlarca yıl almış ve yüzlerce milyar dolara mal olmuştur.

İlk olarak İran’ın Katar’daki ana erken uyarı radarını ortadan kaldırdığı bildirilmektedir; bu sistem, gelen füzelere karşı savunmanın temel unsuruydu. Bu radar olmadan THAAD (Terminal High Altitude Area Defense) sistemlerinin hedef tespiti ciddi biçimde sekteye uğramaktadır. Ancak bu durum artık neredeyse önemsiz hale gelmiştir; çünkü İran savaşın ilk 24 saati içinde en az dört THAAD radar sistemini de devre dışı bırakmıştır. Bu sistemler, yalnızca Arap monarşilerini değil, İsrail’i de koruyan entegre bir savunma ağının parçalarıydı. Her bir THAAD sisteminin en az 90 yabancı uzman tarafından işletildiği ve bunların büyük ihtimalle öldürüldüğü ifade edilmektedir. Sonuç olarak, uzmanlara göre ABD savunma sistemi adeta kör hale gelmiştir.

ABD, Körfez’deki müttefiklerini korumak bir yana, kendisi savunmasız kalmıştır. Bu zayıflığa karşılık olarak Tahran ve diğer şehirlerde sivil yerleşimleri hedef almaktadır. Ancak fiilî durum şudur ki, ABD bölgeden adım adım çıkarılmaktadır. Batı Asya’daki büyükelçiliklerinin tamamını kapatmış; İslam dünyasının diğer bölgelerindeki varlığı da ciddi biçimde azaltılmıştır.

İran, İsrail’e yönelik 12 günlük yoğun bombardımandan sonra birkaç gün önce yalnızca 1000 kg’lık füzeler kullanacağını açıklamıştır. Kısa süre sonra ise daha ileri teknolojiye sahip füzelere geçeceğini ve artık kesintisiz bombardımana başlayacağını duyurmuştur. Bu gelişmiş ve hipersonik füzelerin fiziksel olarak durdurulmasının neredeyse imkânsız olduğu belirtilmektedir. ABD’nin ise bu tür bir teknolojiye sahip olmadığı ifade edilmektedir.

8 Mart gecesine gelindiğinde İran, İsrail’in kalbine uzanan bir “ateş koridoru” oluşturmuştur. Özellikle İsrail’in en hassas merkezî bölgesi —askerî sanayi, iş merkezleri, komuta merkezleri, uydu sistemleri ve veri merkezlerinin yoğunlaştığı alan— doğrudan hedef alınmıştır.

Sonuç ne olmuştur? Füze fizikçisi Theodore Postol’a göre İsrail’in savunma sistemi fiilen işlevsiz hale gelmiştir. Lübnan direnişi de bunu doğrulamış; kuzey İsrail’e yönelik füze ve İHA saldırılarında artık daha az engelle karşılaştıklarını belirtmiştir. Hatta güdümlü füzelerle İsrail’in güneyine kadar ulaşılmıştır. Ayrıca İsrail’in merkezindeki kritik bir uydu iletişim tesisi de vurulmuştur. İsrail, bu saldırıların “Iron Dome” sistemini etkisiz bıraktığını kabul etmektedir.

Bu savaş yalnızca ABD’nin askerî gücüne dair iddiaların boşluğunu değil, aynı zamanda siyasî ve ekonomik sisteminin temel zayıflıklarını da açığa çıkarmıştır.ABD Kongresi’nde ve yönetim merkezlerinde ciddi gerilimler ortaya çıkmaktadır. Üstelik Ukrayna savaşı, ABD’nin silah stoklarını zaten ciddi biçimde tüketmiştir. ABD’de füze, silah ve radar üretimi son derece yetersiz olarak nitelendirilmiştir.

ABD’de füze, silah ve radar üretiminin son derece yetersiz olduğu ifade edilmektedir. Ukrayna’da tüketilen devasa silah miktarını telafi edebilecek bir sanayi kapasitesi bulunmadığı gibi, İran’la yürütülen operasyonlar için de yeterli üretim gücüne sahip değildir. ABD’nin, İran gibi orta ölçekli görünen fakat giderek daha güçlü bir aktör olarak ortaya çıkan bir ülkeyle uzun süreli bir çatışmayı sürdürebilme ihtimali neredeyse yoktur.

Evanjelikler Meselesi

ABD’nin bir din savaşı başlatmaya çalıştığı görülmektedir. Bu fikir yalnızca Müslümanlara değil, dünya toplumlarının geneline de yabancıdır. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in —bir Siyonist Evanjelik Dispensasyonalist olarak— askerî komutanlara, birliklerindeki askerleri Trump’ın ve İran’a karşı yürütülen savaşın “Armageddon”un ve “İsa’nın ikinci gelişi”nin bir işareti olduğu yönünde eğitmelerini emrettiği bildirilmektedir. Ayrıca subaylardan bu sürece eşlik edecek “kanlı” sahneleri kaydetmeleri istenmiştir. ABD ordusu bu savaşı “İslam’a karşı Haçlı Seferi” olarak adlandırmıştır. Hegseth’in göğsünde Haçlıların “Kudüs Haçı” dövmesi bulunduğu da belirtilmektedir.

Artık yalnızca Siyonist yerleşim yapısı değil, Batı dünyasının geniş bir kesimi de —anketlere göre neredeyse topluca— “Armageddon” ölçeğinde bir felaketi arzulamakta ve bunun için dua etmektedir. Bu durum, hızla çözülmekte olan Batı dünyasında ortaya çıkan karanlık zihniyetin bir göstergesidir. Batı adeta aklını yitirmiş görünmektedir.

Sonuç

Ramazan ayının ortasında Batı Asya’ya, hatta tüm dünyaya karşı korkunç bir savaş başlatılmıştır. Bir grup Evanjelik, Firavun gibi, kurbanlarını denizde yakalayıp yok edebileceklerini hayal etmiştir. Ancak bunun yerine, kendi kaderlerini belirleyecek çok daha ciddi ve dramatik bir sürecin kapılarını aralamışlardır.

Okuyucuya şunu hatırlatmak isterim: Musa “Yahudi” değildi. Bu figür ile —hele ki İbrahim ile— modern Yahudiler arasında tarihsel bir bağ kurmak mümkün değildir. Asıl mesele şudur: Benî İsrail ile “Yahudilik” aynı şey değildir. Yahudilik, Mezopotamya’da saray yazıcıları ve hukukçular tarafından oluşturulmuş bir dinî kült olarak ortaya çıkmıştır. Bu yapının kurucusu olan Ezra’nın, oradaki kralın hizmetinde bulunan bir hadım ve sakî olduğu belirtilmektedir. Kral tarafından desteklenen bu grup, Mısır yönetimini zayıflatmak amacıyla Filistin’e gönderilmiştir.

Roma döneminde Yahudilerin büyük bölümü İtalya yarımadasına ve Avrupa’nın diğer bölgelerine göç etmiştir. Bu süreçte Roma kültürü içinde erimiş ve Filistin’in yerel dokusunun bir parçası olmaktan çıkmışlardır. Dolayısıyla iki bin yıldır Filistin’de anlamlı bir Yahudi varlığından söz etmek mümkün değildir. Ayrıca antik dönemdeki Yahudiler ile modern Yahudiler arasında dinî ya da genetik anlamda da önemli farklılıklar bulunmaktadır. Benî İsrail hiçbir zaman geniş bir coğrafyaya hâkim olmamış, yalnızca farklı kabilelerle birlikte sınırlı alanlarda varlık göstermiştir. “Denizden Fırat’a kadar” uzanan bir üstünlük iddiası tarihsel bir gerçeklik değil, bir hayaldir.

Dil açısından da benzer bir durum söz konusudur. “Antik İbranice” olarak adlandırılan dil aslında Fenike dilinden türeyen lehçelerden ibarettir ve uzun zaman önce ortadan kalkmıştır. O dönemde bölgede konuşulan ana dil Aramice idi. Modern İbranice ise eski metinlerden ve modern dillerden alınan unsurların bir araya getirilmesiyle oluşturulmuş yapay bir dildir. Bu nedenle ne tam anlamıyla yaşayan ne de tamamen ölü bir dil olarak değerlendirilebilir.

“Seçilmiş halk” fikrine dayanan İsrail projesi, İngiliz İmparatorluğu’nun Cromwell döneminden itibaren benimsediği bir İncilî mit üzerine kuruludur. Bu düşünce daha sonra Nazi ideolojisindeki “üstün ırk” fikrine kadar uzanmıştır.

Bugün İsrail’in kontrolünü kaybetmesinin nedeni de budur. “Büyük İsrail” ideali —Batı Asya’nın tamamını kontrol altına alma hayali— baştan beri gerçeklikten kopuk bir yanılsamaydı. Yetmiş beş yıllık varlığına rağmen bölgeye kök salmış görünse de tarihsel temelden yoksundur. İran bu tehlikeli hayali fiilen sona erdirmiştir.