KUR’ÂN NEDİR VE ÖZELLİKLERİ NELERDİR?
Ebedî bir mûcize olan Kur’ân-ı Kerîm, pek çok özelliklere sahip bir kitaptır. Kur’an-ı Kerîm’i okurken bu özelliklerin farkında olarak ve bunları göz önünde bulundurarak okumak daha faydalı, yararlı ve daha doğru anlaşılabilmesini sağlayacaktır. Kur’ân okurken öncelikle Allah’ın kitabını okuduğunu bilmek gerekmektedir. O bir beşerin yapabileceği bir eser değildir. O beşer üstüdür. Zira yirmi üç yıla yakın bir zamanda oluşan bir eserde yanlış ve çelişkinin olmaması bunun insan üstü bir güç tarafından ortaya konulduğunu göstermektedir. Hâlbuki insanın günden güne düşünceleri farklılık göstermekte, değişmektedir. İnsan her gün farklı şeyler öğrenmekte ve bilgisi her an değişmekte veya gelişmektedir.
Kur’ân, Allah Teâlâ’nın son peygamber olan Hz. Muhammed’e vahiy yoluyla indirdiği, insanları dünya ve ahiret saadetine yönelten son ilâhî kitaptır. Yaklaşık 23 yılda indirilmiş, lafzı ve manasıyla Allah’ın kelâmı olup kıyamete kadar geçerliliğini koruyacak hidayet rehberidir. Kur’ân kendisini şöyle tanıtır: “Şüphesiz bu Kur’ân en doğru yola iletir…” (İsrâ 17/9). Kısaca Kur’ân; iman, ibadet, ahlâk, hukuk ve hayatın bütün alanlarında insanlara rehberlik eden Allah’ın son ve eksiksiz mesajıdır.
Kur’anın özelliklerini şu şekilde sıralamak mümkündür:
1.Allah tarafından indirilmiş bir kitaptır.
“Şüphesiz bu Kur’an âlemlerin rabbi tarafından indirilmiştir.” (Şuarâ 26/192). “O, yeri ve yüce gökleri yaratan Allah katından peyderpey gönderilmiştir.” (Tâhâ 20/4). “Bu kitabın, âlemlerin rabbi tarafından indirildiğinde asla kuşku yoktur.” (Secde 32/2). “Kur’an’ı Rahmân öğretti. İnsanı O yarattı. Ona anlama ve anlatmayı öğretti.” (Rahmân 55/1-4).
2.Kur’an’da hiçbir şüphe yoktur.
Lafzında ve anlamında herhangi bir kusur veya yanlışlık, eğrilik yoktur. “Kulu ve elçisi Muhammed aracılığıyla, insanoğluna bu hikmet dolu Kitabı gönderen ve onda, insanı kuşkuya düşürecek, saptıracak en ufak bir çelişkiye, yanlışlığa ve eğriliğe yer vermeyen Allah, her türlü övgüye, teşekküre ve hamde lâyıktır.” (Kehf 18/1). “İşte kitap; onda asla şüphe yoktur. O, günahtan sakınanlar için bir rehberdir.” (Bakara 2/2).
3.Kur’ân Allah’tan gelen bir basiret ve nûrdur.
“Ey Ehl-i kitap! Rasulümüz kitapta bulunup da gizlemekte olduğunuz birçok şeyi size açıklamak üzere geldi; birçoğunu da açığa vurmuyor. Şüphe yok ki size Allah’tan bir ışık (nûr), apaçık bir kitap geldi. Allah, kendisinin izniyle rızasını arayanları o kitapla kurtuluş yollarına erdirir, onları karanlıklardan aydınlığa çıkarır, onları dosdoğru bir yola iletir.” (Mâide 5/15-16).
4.Kur’ân bir hidâyet rehberidir.
İnsanları doğru yola eriştirir. “O (sayılı günler), doğruyu eğriden ayırma, gidilecek yolu bulma konusunda açıklamalar ve insanlara rehber olarak Kur’an’ın indirildiği ramazan ayıdır.” (Bakara 2/185). “İşte kitap; onda asla şüphe yoktur. O, günahtan sakınanlar için bir rehberdir.” (Bakara 2/2). Kur’ân’ın hidâyeti, inkârdan îmana, ondan da ihsan ve takvaya doğru bir hidâyettir.
5.Kur’ân insanlara canlılık kazandıran bir kitaptır, bir rûhtur.
“İşte böylece sana da kendi buyruğumuzla bir ruh (Kur’an) vahyettik. Sen kitap nedir, iman nedir bilmiyordun; ama şimdi onu, dilediğimiz kullarımızı sayesinde doğruya eriştirdiğimiz bir ışık kıldık.” (Şûrâ 42/52).
6.Kur’ân sözlerin en güzelidir. Ahsenü’l-hadîs ve mesânîdir. “Allah, kendi içinde uyumlu, gerçekleri tekrar tekrar dile getiren bir kitap olarak sözlerin en güzelini indirdi. Rablerinden korkanların onun etkisiyle tüyleri ürperir, sonra yine Allah’ı anmaya yönelerek bedenleri ve kalpleri huzura kavuşur. İşte bu kitap, Allah’ın bir rehberi olup dilediği kimseyi onunla doğruya yönlendirir; ama Allah kimi şaşırtırsa artık ona doğru yolu gösterecek yoktur.” (Zümer 39/23).
7.Kur’ân değerli ve şerefli bir kitaptır.
“Kuşkusuz o, değeri çok yüce Kur’an’dır.” (Vâkıa 56/77). Kur’an, “mertebesi yüksek, değerli, yüce” anlamlarına gelen kerîm sıfatıyla nitelenmiştir. “Kur’an elbette değerli bir elçinin sözüdür.” (Hâkka 69/40). Aynı zamanda Kur’ân’ın indiği ay ve gün de değerlidir. “Biz onu (Kur’an’ı) Kadir gecesinde indirdik. Bilir misin nedir Kadir gecesi? Kadir gecesi bin aydan hayırlıdır.” (Kadr 97/1-3).
8.Kur’ân yüce ve azîm bir kitaptır.
Kur’ân-ı Kerîm azamet sahibi bir kitaptır. Büyük bir nimet, muazzam ve dehşetli bir haberdir. “Kuşkusuz sana tekrar tekrar okunandan (âyetlerden) yedisini ve yüce Kur’an’ı verdik.” (Hicr 15/87).
9.Kur’ân evrensel bir kitaptır.
“İşte o peygamberler, Allah’ın hidayete erdirdiği kimselerdir. Şu halde onların rehberliğine uy. De ki: Ben bu görevimden dolayı hiçbir karşılık istemiyorum; bilinsin ki bu, bütün insanlığa bir öğütten ibarettir.” (En‘âm 6/90). “Halbuki sen bunun karşılığında onlardan bir ücret de istemiyorsun. Kur’an herkes için ancak bir hatırlatma ve öğüttür.” (Yûsuf 12/104).
10.Kur’ân hakîmdir.
“(Rasûlüm!) Bu söylenenleri biz sana âyetlerden ve hikmet dolu Kur’an’dan okuyoruz.” (Âl-i İmrân 3/58). “Elif-lâm-râ. Bu, hikmet sahibi ve her şeyden haberdar olan Allah tarafından âyetleri sağlam kılınmış, sonra da şu şekilde açıklanmış bir kitaptır.” (Hûd 11/1).
11.Kur’ân korunmuş bir kitaptır.
Kur’ân’a şeytan sözü karışmamıştır, ona şeytanlar dokunup zarar veremez. “Kuşkusuz o, değeri çok yüce Kur’an’dır. Aslı korunmuş bir kitaptadır.” (Vâkıa 56/77-78). “Hakikaten biz (cinler) göğü yokladık, onu güçlü muhafızlar ve alev toplarıyla doldurulmuş bulduk…” (Cin 72/8-9).
12.Kur’ân son ilâhî kitaptır.
Allah Hz. Âdem’den beri insanları uyarmak ve onlara doğru yolu göstermek için ilâhî emirler göndermiştir. Bu ilâhî emir ve yasaklar son peygamber ve son kitap Kur’an ile kemâle ermiştir. Bu nedenle Kur’an son ilâhî kitap, Hz. Muhammed (sav) de son peygamberdir. “Muhammed sizin adamlarınızdan hiçbirinin babası değildir, fakat o Allah’ın elçisidir ve peygamberlerin sonuncusudur.” (Ahzâb 33/40). Hz. Muhammed son peygamber olduğuna göre ilâhî vahiy de onun vefatıyla sona ermiştir. Dolayısıyla kıyamete kadar artık ne başka bir peygamber ne de başka bir kitap gelecektir.
