DOST VE YALAKA
Aristoteles “saygı sevgisi” yüzünden birçok insanın dalkavuk sever olduğunu söyler.Çünkü insan saygı duyulmayı ve sevilmeyi ister. Bu varoluşsal olarak benin kendini bir değer olarak gördüğünün belirtisidir. Ancak sorun “ben”in değeri nereden aldığına ilişkin anlayışlarda ortaya çıkar.. Beni değerli kılan nedir? Bunun cevabı da aslında kişinin kendi yönelimlerinde bulunmaktadır.. Kişi neyi üstte tutuyorsa varoluşsal değer odur..Bizler yemek yemeyi, uyumayı cinsel ilişkiyi üstte tutmayız; yalanı hileyi ve zulmü de. Kendimiz yalancı olsak bile yalancıları değerli görmeyiz. İnsanlık tarihi de bizim bu içsel duruşumuzu onaylar.. Yalancılar, sahtekarlar ve korkakların alkışlandığı ne bir toplum vardır ne de bir tarihsel kesit..
Kimileri gerçek saygınlığın paraya, makama, şöhrete sahip olmakla elde edeceğini düşünür. Oysa bunların hayatın temel dinamikleri olmadığını hem kendi içsel duruşumuzdan hem de insanlık tarihinin ortaya koyduklarından öğrenebiliriz. Zamana mekana ve kişilere göre değişen şeyler ilke olamazlar. Bu yüzden insanın kendisi olması; benin değer olması, kendisi ve insanlık ile uyumlu ilişkisi ile mümkündür.
Saygınlık ilkeli olmak, insanların üzerinde ittifak ettiği; insanlık tarihinin itiraf ettiği değerleri öne çıkarmakla mümkündür.
Asli olan ile geçici olanın yerini değiştirmek kişinin hem kendisi ile hem de insanlık ile ters düşmesini getireceğinden (dalalet) ruhsal bunalımlara da kapı açacaktır . Burada benin parçalanması sözkonusudur. Bu durum sosyal ve siyasal bunalımlara da kaynaklık edecektir.
Dostluk ve Yalakalık
Bu iki kavramı aynı kefeye koyanlar ne dost, ne de ilke sahibidirler.
Her sevgi, her destek yalakalık değildir. İlkesiz, samimiyetsiz salt menfaate dayalı destek yalakalıktır.
Yalakanın kendine ait bir kişiliği yoktur sadece süfli emellerinin peşindedir ve süfli emellerini gerçekleştirmek için güçlü olana yakın durmayı ve ne yaparsa yapsın O’na itaat etmeyi iş edinmiştir. Dolayısıyla kendi benini bir başka ben içinde eritmiştir.
Oysa dost bir menfaat temelinde seven kişi değildir. Dost sevdiğini bir kalemde çizmeyen, doğru yaptığında destekleyen yanlış yaptığında uyaran kişidir.
Her sevgiyi yalakalık zanneden kişi Ne sevmeyi bilmektedir, ne dostluğu.
Hepimiz sayılmayı ve sevilmeyi isteriz Ama ilkeleri bir kenara bıraktığımızda bu isteklerimiz bizi dalkavuksever haline getirebilir.
İlkeler nedir peki? İnsanların üzerinde buluştuğu ortak değerlerdir. Örneğin adalet en temel ilkedir. Adaleti sevdiğimiz için dostlarımız ve düşmanlarımız vardır.
İlkesi olmayanın dostu da yoktur.. Çünkü dost kavramının anlamında bile bir ilke bulunmaktadır. Dost demek benim için iyiyi isteyen demektir. Benim için iyiyi isteyen doğru ve haklı şeylerde (ortak ilkeler) beni destekleyen yanlış ve olumsuz durumlarda beni uyarmaktan da çekinmeyen kişidir.. Burada dost olmak için ortak ilkeye sahip olmak gerekmektedir. Çıkarlar ne ortak ilkedir ne de ortak zemindir.
Dost dostunu sever yalaka ise menfaatlerini sever.
Yalakanın dostu yoktur.
İktidarda olsun, muhalefette olsun; yere düşsün, tepelere çıksın, biz dostlarımızı her zaman severiz..
