Orta Doğu’da Droneler
Dronlarla oynamaya ilk başladığım 2010’ların başlarında, FT’de bir insansız hava aracına sahip olsaydım herkesin yapabileceğini ve bunun küresel politika için büyük etkileri olacağını tahmin ederdim. O zamanlar, drone teknolojisi büyük ölçüde ABD ve İsrail tarafından kontrol ediliyordu, ancak geniş çapta yayılmasının ve eyaletler arası çatışmanın doğasını değiştirmesinin kaçınılmaz olduğunu belirtmiştim. Hayal ettiğim özel kullanım hedefe yönelik suikastlar içindi ve Henry Sokolski son zamanlarda bu sayfalarda nükleer santraller gibi kritik altyapılara karşı kullanılabileceklerini tahmin etti. Bu tehditlerin hiçbiri şimdiye kadar büyük bir zaman içinde ortaya çıkmadı, ancak küresel manzara askeri dronlar tarafından değiştirildi.
Suriye saldırısı tamamen durduruldu ve İdlib vilayeti mülteciler için bir sığınak olarak güvence altına alındı. Ardından Mayıs ayında, Türk insansız hava araçları, LNA’nın Trablus’a saldırısını sona erdiren BAE destekli Libya Ulusal General Halife Hafter Ordusu tarafından kullanılan Libya’daki bir hava üssüne saldırmak için kullanıldı. Son olarak, Eylül ayındaki Dağlık Karabağ savaşı sırasında, Ermenistan’a Azerbaycan’a müdahale eden Türk insansız hava araçları, tahminen 200 tankı, 90 diğer zırhlı aracı ve 182 topçu birliğini imha ederek diğerlerini bölgeden çekilmeye zorladı. Bu Azeri yanlısı videonun da gösterdiği gibi bu, Türkiye’de milliyetçi bir gurur noktası haline geldi.
Bana öyle geliyor ki, Türkiye’nin insansız hava araçları kullanımı kara gücünün doğasını, Dreadnaught’un önceki sınıf savaş gemisi sınıflarını kullanımdan kaldırması ya da uçak gemisinin başlangıçta savaş gemilerini modası geçmiş hale getirmesi gibi, mevcut kuvvet yapılarını zayıflatacak şekillerde değiştirecek gibi görünüyor. II.Dünya Savaşı. 1991 ve 2003 Körfez Savaşlarında Irak’ı iki kez mağlup eden türden birleşik silahlı kara kuvvetleri, önceliği uzun yıllar boyunca yalnızca bir tankın başka bir tankı yok edebilmesinden kaynaklanan tankların etrafında inşa edildi. 1967 Orta Doğu Savaşı ile ilgili az bilinen gerçeklerden biri, İsrail’in büyük çaplı açılış hava saldırısında havadan yalnızca birkaç Mısır tankının yok edilmiş olmasıydı, çünkü bu kadar küçük bir hedefi bir uçakla vurmak çok zordu. Aradan geçen yıllarda hassas güdümlü cephaneler çoğalmaya başladı,
Dronlar, nispeten ucuz oldukları, yenilmesi zor oldukları ve insan pilotlarının hayatlarını riske atmadıkları için şimdi bu tabloyu önemli ölçüde değiştirdi. Dünyanın dört bir yanındaki ordular, kendilerini insansız hava araçlarına karşı nasıl savunacaklarını bulmak için çabalıyorlar ve insansız hava araçları ile insansız hava araçları arasındaki silahlanma yarışını kimin kazanacağı belli değil. Ancak dünyanın son büyük tank savaşını 2003 Irak Savaşı sırasında görmüş olması mümkündür.
Drone’lar, 2020 yılında Türkiye’nin bölgesel bir güç olarak yükselişini desteklemek için çok şey yaptı. Ülke şu anda üç çatışmanın sonuçlarını kararlı bir şekilde şekillendirdi ve aynısını daha fazlasını yapmayı vaat ediyor. Suudi Arabistan ve İran’ın önde gelen iki ana muhalifi Sünni-Şii çizgisinde kutuplaşıyor gibi görünen Ortadoğu, aslında daha çok kutupludur. Türkiye hiç kimseyle kalıcı olarak uyumlu değil. Libya’daki Sünni güçleri olan Körfez Ülkelerine karşı çıktı; Suriye’deki Rus kuvvetlerine saldırırken Rusya’nın S-400 hava savunma sistemini satın alarak eşzamanlı olarak Rusya’nın yanında yer aldı; ve devam eden NATO üyeliğine rağmen amaçlarını Washington ile uyumlu hale getirmeyi reddetti. Yine de Ukrayna’ya TB2 uçağı sattı, bu da bu çatışmanın çözülmesine yardımcı olabilir.
Bunun bazı iyi sonuçları oldu. Türkiye’nin Suriye müdahalesi, İdlib vilayetine sığınan mültecilere karşı soykırım olacağı düşünülen eylemi devredışı bıraktı. Esad eyaleti geri almayı başarmış olsaydı, Avrupa için büyük etkileri olan başka bir büyük mülteci krizine neden olacaktı. General Hafter Trablus’u işgal etseydi dünyanın daha iyi durumda olacağı belli değil. Öte yandan Türkiye’nin Dağlık Karabağ’a müdahalesi Ermeniler için büyük bir mülteci krizi yarattı. Orta Doğu’daki çatışmaların çok yönlü doğası, problemlerin çözülmelerini zorlaştırıyor ve Suriye iç savaşının yaklaşık on yıl sonra hala devam etmesinin nedenlerinden biri de budur.
ABD’nin drone politikasını eleştiren pek çok Amerikalı, ABD ve İsrail’in bu teknolojinin ana kullanıcıları olduğu bir dünyada hala yaşıyor. Ancak bu dünya çoktan ortadan kayboldu ve hızla dronların merkezi savaş alanı silahları haline geldiği bir dünyaya açılıyor. On yıl sonra bunun neye evrileceğini ve bu çatışma yönteminin neye benzeyeceğini kimse tahmin edemez.
_________________________________________________
